İTS sözlüğü
İTS'de geçen terimler, sade Türkçeyle.
42 terim: karekod yapısından PTS'ye, mal alımdan deaktivasyona ve MEDULA'ya kadar İTS işlerinde karşınıza çıkan kavramlar.
A
- Access tokenİTS tokenAccess token, İTS web servislerine yapılan isteklerin yetkisini taşıyan geçici anahtardır. Kullanıcı adı ve şifreyle alınır, 3600 saniye (1 saat) geçerlidir ve refresh token ile yenilenir.
- Arada kalan ürünAradaki ürünArada kalan ürün, Satış bildirimi yapılmış ama alıcının mal alım yapmadığı kutudur. Kutu iki paydaşın arasında bekler; alıcı mal alım yapana kadar onunla işlem yapamaz.
D
E
- e-Fatura ILAC_TIBBICIHAZILAC_TIBBICIHAZ senaryosuILAC_TIBBICIHAZ, İTS veya ÜTS'ye bildirilen ürünleri satan e-Fatura mükelleflerinin kullandığı fatura profilidir. İlaç satırında GTIN, parti, sıra numarası ve SKT yer alır.
- e-ReçeteElektronik reçetee-Reçete, hekimin reçeteyi kâğıt yerine elektronik ortamda düzenlemesidir. Eczane reçeteyi sistem üzerinden karşılar; İTS'de kurum satışları ve iptalleri reçete bazında yürür.
- ECC200ECC 200ECC200, DataMatrix sembolünün Reed-Solomon hata düzeltmesi kullanan sürümüdür. İlaç karekodu GS1 DataMatrix ECC200 olarak basılır; hata düzeltme, kısmen hasar görmüş kodun okunmasına yardım eder.
- Ecza deposuİlaç deposuEcza deposu, ilaçları ruhsat sahiplerinden alıp eczane ve hastanelere dağıtan paydaştır. İTS'de alış, satış, iade, ihracat, mal devir ve deaktivasyon bildirimlerini yapar.
F
G
- Geri ödeme kurumuGeri ödeme kuruluşuGeri ödeme kurumu, reçeteli ilacın bedelini ödeyen SGK gibi kurumlardır. İTS'de eczane satışlarını sorgular ve kesinleştirir; sorgulanan reçetedeki ürünler kilitlenir.
- GLNGlobal Location NumberGLN (Global Location Number), İTS'de her paydaşı tanımlayan 13 haneli numaradır. Bildirimlerde alıcı GLN ile belirtilir; İTS kullanıcı adının ilk 13 hanesi de GLN'dir.
- GS1 DataMatrixDataMatrixGS1 DataMatrix, verileri GS1 uygulama tanımlayıcılarıyla taşıyan iki boyutlu semboldür. İlaç karekodu bu standartta ve ECC200 sürümüyle basılır.
- GS1-128EAN-128GS1-128, GS1 verisini uygulama tanımlayıcılarıyla taşıyan tek boyutlu (çizgili) barkod türüdür. İlaç lojistiğinde koli ve palet etiketindeki SSCC bu barkodla basılır.
- GTINGlobal Trade Item NumberGTIN (Global Trade Item Number), ürünü tanımlayan GS1 numarasıdır. İlaç karekodunda (01) tanımlayıcısıyla 14 hane olarak yer alır; 13 haneli barkod numarasının başına 0 eklenir.
H
İ
- İhracat bildirimiİhracatİhracat bildirimi, yurt dışına gönderilen ürünleri İTS'de kayda geçiren bildirimdir. Üretici, depo ve ihracata yetkili firmalar yapar; ihraç edilen ürün Türkiye'de satılamaz.
- İTSİlaç Takip SistemiİTS (İlaç Takip Sistemi), beşeri tıbbi ürünlerin her kutusunu karekodla tekilleştiren ve üretimden hastaya kadar bütün hareketlerini izleyen sistemdir. 2010 başında devreye alındı.
- İTS PortalOnline İşlemlerİTS Portal, paydaşların İTS'de tekil işlemlerini web tarayıcısından yaptığı resmi arayüzdür. Onaylı deaktivasyon talebi gibi bazı işlemler buradan yapılır; toplu işlemler web servisleriyle yürür.
- İTS REST APIREST APIİTS REST API, yazılımların İTS'ye bildirim gönderdiği web servis arayüzüdür. 11.07.2022'den beri SOAP'ın yerini aldı; JSON ile HTTP POST istekleri ve Bearer token kullanır.
K
M
- Mal alımMal Alım bildirimiMal alım, satışla gönderilen ürünü teslim alan paydaşın İTS'ye yaptığı kabul bildirimidir. Mal alım yapılmadan ürün alıcının stokuna girmez ve alıcı onunla işlem yapamaz.
- Mal devirMal Devir bildirimiMal devir, bir ürünü aynı roldeki başka bir paydaşa (örneğin eczaneden eczaneye) aktaran İTS bildirimidir. Ürün devredenin stokunda olmalıdır; eczaneler arası takas aynı il içinde yapılır.
- MEDULAMedulaMEDULA, SGK'nın sağlık hizmeti sunucularıyla provizyon ve faturalama işlemlerini yürüttüğü sistemdir. SGK reçeteleri MEDULA üzerinden işlenir; Hastane Tekil Sarf bildirimlerinde MEDULA numaraları kullanılır.
- MKYSMalzeme Kaynak Yönetim SistemiMKYS, kaynaklarda Malzeme Kaynak Yönetim Sistemi olarak geçer; kamu sağlık tesislerinde malzeme ve ilaç hareketlerinin kaydedildiği sistemdir. İTS'deki Hastane Tekil Sarf bildirimleri MKYS sarflarıyla ilişkilidir.
O
P
- Parti numarasıLot numarasıParti numarası, aynı üretim partisinden çıkan kutuların ortak numarasıdır. Karekodda (10) ile yer alır ve en fazla 20 karakterdir. Eski metinlerde seri numarası diye de geçer.
- PaydaşİTS paydaşıPaydaş, İTS'de bildirim yapan ya da bildirimlere konu olan kurumdur: üretici, ithalatçı, ecza deposu, eczane, hastane, ihracatçı ve geri ödeme kurumları gibi. Her paydaşın bir GLN'si vardır.
- PTS (Paket Transfer Sistemi)Paket Transfer SistemiPTS (Paket Transfer Sistemi), transfer edilen kutuların karekodlarını ve koli-palet hiyerarşisini paket hâlinde alıcıya ileten uygulamadır. Kullanımı isteğe bağlıdır ve İTS bildirimi yerine geçmez.
R
- RadyofarmasötikRadyofarmasötik ürünRadyofarmasötikler, radyoaktif madde içeren ve dış ambalaj karekodu kuralının dışında tutulan ilaçlardır. İTS'de aktivite ve birim bilgisiyle bildirilir; sarfta hasta T.C. kimlik numarası istenir.
- Ruhsat sahibiRuhsat/izin sahibiRuhsat sahibi, bir ilacın ruhsatını ya da iznini taşıyan üretici veya ithalatçı firmadır. Her kutuyu Üretim ya da İthalat bildirimiyle İTS'ye ilk kez kaydeden paydaştır.
S
- Sabit IPStatik IPSabit IP kuralı, eczanelerin İTS'ye yalnızca önceden tanımlanmış statik IP adresinden erişebilmesidir. 01.02.2025'ten beri kayıtlı olmayan adresten gelen istekler reddedilir.
- Sarf merkeziHastane eczanesiSarf merkezi, ilacı satmak yerine hastaya uygulayarak tüketen hastaneler ve benzeri kurumlardır. İTS'de alış, iade, sarf, mal devir ve deaktivasyon bildirimlerini yapar.
- Serum (büyük hacimli parenteral)Büyük hacimli parenteralSerumlar (büyük hacimli parenteraller), dış ambalaj karekodu kuralının dışında tutulan ürünlerdir. İTS'de sıra numarası olmadan, miktar bazlı serum servisleriyle bildirilir.
- Sıra numarasıSNSıra numarası, aynı GTIN'i taşıyan kutuları birbirinden ayıran tekil numaradır. Karekodda (21) ile başlar, en fazla 20 karakterdir ve aynı GTIN için yalnızca bir kez kullanılır.
- SKT (son kullanma tarihi)Son kullanma tarihiSKT, ilacın kullanılabileceği son tarihtir. Karekodda (17) ile YYAAGG biçiminde yer alır; gün hanesi 00 ise ayın son günü anlaşılır. SKT'si geçmiş ürünün satışı yapılamaz.
- SSCCSerial Shipping Container CodeSSCC (Serial Shipping Container Code), koli ve palet gibi taşıma birimlerini tanımlayan 18 haneli GS1 numarasıdır. (00) tanımlayıcısıyla, GS1-128 barkodla lojistik etikete basılır.
- Stok eşitleme75 koduStok eşitleme, 7557 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesiyle tanınan ve İTS stoku ile fiziksel stok arasındaki farkların yaptırımsız düzeltilmesini sağlayan dönemdir. Kanundaki son tarih 24.10.2025'ti.
T
- Tanıtım numunesiNumuneTanıtım numunesi, ilacın tanıtımı amacıyla hazırlanan ve satılamayan ambalajdır. İTS'de numune üretimini ruhsat sahibi, numune sarfını ürün tanıtım temsilcisi (ÜTT) bildirir.
- TİTCKTürkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz KurumuTİTCK (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu), Sağlık Bakanlığı'na bağlı olarak ilaç ve tıbbi cihaz alanında düzenleme ve denetim yapan kurumdur. İTS'ye ilişkin duyurular TİTCK'dan gelir.
U
Ü
- ÜTSÜrün Takip SistemiÜTS (Ürün Takip Sistemi), tıbbi cihaz ve kozmetik ürünlerin kayıt ve takibi için kullanılan, İTS'den ayrı bir sistemdir. Kaba ayrım şöyledir: ilaç İTS'ye, tıbbi cihaz ÜTS'ye bildirilir.
- ÜTT (ürün tanıtım temsilcisi)Ürün tanıtım temsilcisiÜTT (ürün tanıtım temsilcisi), ruhsat sahibi firma adına ilaç tanıtımı yapan kişidir. İTS'de tanıtım numunelerinin Numune Sarf bildirimini ÜTT yapar.
#
Hazırsanız başlayalım
Bir sonraki kutunun bildirimi Tracey'den gitsin.
Kurulum yok, sunucu yok. Demo görüşmesinde Tracey'nin işinize nasıl oturduğunu kendi gözünüzle görün; karar vermek için acele etmeyin.