Tedarik zinciri · İTS bildirimi

Mal İade bildirimi

Stokunuzdaki ürünü geri çekme, SKT veya başka bir nedenle başka bir paydaşa geri gönderdiğinizi bildirir. Ürün sizin stokunuzdan düşer.

Tedarik zinciriMal İade Bildirim Servisiİlaç Takip Sistemi Yönetmeliği (2017) m.15Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Kimler yapar

Depoya ürün iade eden serbest eczaneler
Ruhsat sahibine ürün iade eden ecza depoları
Tedarikçisine ürün iade eden hastaneler ve diğer sarf merkezleri

Ne zaman yapılır

Mal alımını yaptığınız, yani stokunuzda görünen bir ürünü başka bir paydaşa geri gönderirken. Ürün henüz aradaysa iade değil, satıcının Satış İptal bildirimi gerekir.

Adım adım mal iade bildirimi

1İade edilecek kutuların stokunuzda göründüğünü kontrol edin; mal alımı yapılmamış ürün iade edilemez (10211).
2İade nedenini netleştirin: geri çekme, SKT, hasar ya da fazla sevk. Geri çekilen veya SKT'si geçen üründe iade mi deaktivasyon mu yapılacağını karşı tarafla konuşun.
3İadeyi alacak paydaşın GLN'sini güncel paydaş listesinden seçin; pasif ya da uygun türde olmayan paydaşa iade yapılamaz.
4Kutuları okutarak GTIN, sıra numarası, parti ve SKT'yi gönderin; cevapta 00000 almayan kutuları ayırın.
5İadeden sonra kutuların durumunu Durum Sorgulama ile kontrol edin ve iade belgesini saklayın; Yönetmelik hareket evrakının 5 yıl saklanmasını ister.
6Tracey'de Mal İade bildirimini karekod okutarak hazırlar, alıcıyı güncel GLN listesinden seçersiniz; iade edilen kutuları geçmiş bildirimlerde ve raporlarda izlersiniz.

Mal İade hangi durumu çözer?

Geçen hafta depodan aldığınız 30 kutuluk bir partiye geri çekme kararı geldi. Mal alımını çoktan yaptınız, kutular rafınızda. Satıcı bu noktada satışı iptal edemez; ürün artık sizin stokunuzda. Kutuları depoya geri göndermenin İTS'deki karşılığı Mal İade bildirimidir.

REST kılavuzu Mal İade servisini, paydaşın stokunda bulunan bir ürünün geri çekilmesi, son kullanma tarihinin geçmesi gibi nedenlerle başka bir paydaşa iade edilmesi için tanımlar. Bildirimde iadeyi alacak paydaşın GLN'si ve her kutunun GTIN, sıra numarası, parti numarası ve SKT'si yer alır. Bildirim başarılı olunca ürün sizin stokunuzdan düşer.

Kimler iade bildirir?

Yönetmelik iadeyi ruhsat sahipleri, ecza depoları, serbest eczaneler ve sarf merkezleri için ayrı ayrı sayar (m.15/2). Eczaneler için 6197 sayılı Kanun'un 24. maddesi depoya iadede İTS bildirimini açıkça zorunlu tutar. Pratikte en sık akış eczaneden depoya ve depodan ruhsat sahibine iadedir.

İade mi, iptal mi, devir mi?

Üç bildirim birbirine benzer görünür ama farklı durumları çözer:

Satış İptal: Ürün hâlâ aradadır, alıcı mal alım yapmamıştır. Satıcı satışı geri alır. Bkz. Satış İptal bildirimi.
Mal İade: Alıcı mal alımı yapmıştır, ürün onun stokundadır. Ürünü geri gönderen taraf iade bildirir.
Mal Devir: Ürün aynı türden bir paydaşa geçer, örneğin eczaneden eczaneye. Bkz. Mal Devir bildirimi.

Bu ayrımı yanlış kurmak en sık hata kaynağıdır. Henüz mal alımını yapmadığınız bir kutuyu iade etmeye çalışırsanız İTS "Ürün Stokunuzda Görünmüyor!" (10211) diye döner. Önce Mal Alım yapmanız ya da satıcıdan iptal istemeniz gerekir.

Sık iade nedenleri

Geri çekme: Duyurudaki partiyi raftan ayırın ve kutuların durumunu Durum Sorgulama ile kontrol edin. Geri çekme uygulanmış partiyi satamazsınız; iade ya da 30 koduyla deaktivasyon gündeme gelir.
SKT: SKT'si geçmiş ürün hastaya verilemez (10202). İade mi deaktivasyon mu yapılacağını tedarikçinizle netleştirin.
Hasarlı ambalaj veya yanlış sevk: Mal alımı yaptıysanız iade bildirirsiniz. Henüz yapmadıysanız kutuları kabul etmeyin ve satıcıdan Satış İptal isteyin.

Geri çekme ve SKT: iade mi, deaktivasyon mu?

Geri çekilen veya SKT'si geçen ürün için iki yol vardır. Ürün fiziksel olarak tedarikçiye dönüyorsa Mal İade yapılır. Ürün sizde kalıp imha edilecekse Deaktivasyon bildirimi yapılır. Hata listesi kod eşleşmesini açıkça arar: geri çekilen ürün 30 koduyla deaktive edilir (12100), SKT'si geçen ürün 40 koduyla (10238).

Hangi yolun izleneceğini çoğu zaman geri çekme duyurusu ve tedarikçinizle anlaşmanız belirler. Bir kutuyu iade ettikten sonra deaktive edemezsiniz, çünkü artık sizin stokunuzda değildir. Kodların tamamı için deaktivasyon kodları rehberine bakın.

Bildirimden önce kontrol listesi

Kutular stokunuzda mı? Mal alımı yapılmamışsa önce onu tamamlayın ya da satıcıdan iptal isteyin.
İadeyi alan paydaş doğru mu? GLN İTS'de yoksa 11003, paydaş pasifse 11904, işleme uygun türde değilse 11906 döner.
Karekod bilgileri birebir mi? Sıra ve parti numarası dolgu karakteri olmadan, karekoddaki gibi gönderilmelidir.
Belgeniz hazır mı? Yönetmelik hareketlere ait evrakın 5 yıl saklanmasını ister.

Tracey ile iade

Tracey'de Mal İade bildirimini kutuları ya da koliyi okutarak hazırlarsınız. İadeyi alacak depoyu veya firmayı güncel paydaş (GLN) listesinden seçtiğiniz için pasif ya da yanlış GLN'ye gönderim riski azalır. İade ettiğiniz kutuları geçmiş bildirimlerde ve raporlarda izleyebilirsiniz. İade trafiğinizi birlikte değerlendirmek için demo talep edin.

Sık yapılan hatalar

Ürün hâlâ aradayken iade göndermeye çalışmak; bu durumda satıcının Satış İptal yapması gerekir
Eczaneden eczaneye geçişte iade kullanmak; aynı türden paydaşlar arasında Mal Devir kullanılır
Geri çekilen veya SKT'si geçen ürünü karşı tarafla konuşmadan iade etmek ya da deaktive etmek
İadeyi alacak paydaşın GLN'sini yanlış seçmek (11003, 11904, 11906)

Bu bildirimde sık görülen hata kodları

İlgili deaktivasyon kodları

3040

Kodların anlamı

İTS işlerinizi Tracey'de tek ekranda toplayın

Tracey; mal alım, satış, PTS, deaktivasyon ve sarf gibi İTS bildirimlerini kurulum gerektirmeden tarayıcıdan yapmanızı sağlar. Koli ve paleti karekod okuyucuyla okutur, göndermeden önce ilacın İTS'deki durumunu sorgularsınız.

Tracey'nin özellikleri

İlişkili bildirimler

Tedarik zinciriMal Alım bildirimiSize satılan ya da devredilen ürünü teslim aldığınızı İTS'ye bildirir. Bu bildirim yapılmadan ürün stokunuza girmez ve onu satamazsınız.İnceleyin Tedarik zinciriSatış İptal bildirimiHatalı ya da vazgeçilen bir Satış bildirimini geri alır. Satışı yapan taraf, ürün henüz aradayken, yani alıcı Mal Alım yapmadan gönderir.İnceleyin Tedarik zinciriDeaktivasyon bildirimiKırılan, miadı dolan, geri çekilen ya da imha edilecek ürünü İTS'den çıkarır. Doğru deaktivasyon kodu seçilir; sıra numarası bir daha kullanılamaz.İnceleyin Tedarik zinciriMal Devir bildirimiÜrünü aynı türden bir paydaşa, örneğin eczaneden eczaneye devrettiğinizi bildirir. Ürün devredenin stokunda olmalı; takas yalnız aynı ilde yapılır.İnceleyin

Mal İade bildirimi hakkında sık sorulanlar

İade ile satış iptali arasındaki fark nedir?

Satış İptal'i satıcı yapar ve yalnız ürün aradayken, alıcı mal alım yapmadan çalışır. Mal İade'yi ürünü stokunda tutan paydaş yapar. Alıcı mal alımı tamamladıysa ürünü geri göndermenin yolu iadedir.

Eczaneden başka bir eczaneye iade yapabilir miyim?

Aynı role sahip paydaşlar arasındaki geçiş için REST kılavuzu Mal Devir servisini tanımlar. Eczaneler arası takasta Mal Devir kullanılır; takas da yalnız aynı il içindeki eczanelerle yapılabilir (15001).

Geri çekilen ürünü iade mi etmeliyim, deaktive mi?

Mal İade servisi geri çekme ve SKT gibi nedenlerle yapılan iadeyi tanımlar. Deaktivasyonda ise geri çekilmiş ürün için 30, SKT'si geçmiş ürün için 40 kodu kullanılır. Hangisinin yapılacağını geri çekme duyurusu ve tedarikçinizle anlaşmanız belirler. İade ettiğiniz kutuyu artık deaktive edemezsiniz, çünkü stokunuzda değildir.

İade ettiğim ürün karşı tarafın stokuna hemen geçer mi?

REST kılavuzu iade sonucunda ürünün iade edenin stokundan düştüğünü yazar; karşı tarafın ayrıca yapacağı işlemi bu bölümde ayrıntılandırmaz. İadeden sonra kutunun durumunu Durum Sorgulama ile kontrol etmek en sağlıklısıdır.